آذربایجان قهرمانی



 

25 اسفند ماه سالگرد ترور ناجوانمردانه غیور مردی است که سراسر عمرش را صرف مبارزه با خان ها و ظالمان عصر خود و دفاع از حقوق مردم مظلوم نمود و اغلب ژنرالها و دست‌نشانده‌های روس از جمله ژنرال ناکاشیدزه و ژنرال سلا و چینسکی با تمام توان برای سرکوب قیام وی بسیج شدند. اگرچه تاریخ مکتوب و رسمی بنا به هر دلیلی از بردن نام این قهرمان ابا داشته ولی تاریخ حقیقی و ذهن مردم حق طلب برای همیشه وی را در لوح سینه خود حک نموده است و در این بین کم ادعاترین خادمان فرهنگی آذربایجان ، همان آشیق‌هایی که با درد مردم سوخته‌اند و با شادی مردم اوج گرفته اند، با خلق ترانه‌ها و اشعار مختلف یاد او را جاویدان کرده‌اند به گونه‌ایکه مظلومان هنوز هم با داستان‌های قوچاق نبی امید می‌گیرند و ظالمان به خود می‌لرزند.

نبی در سال 1233 هجری شمسی(1854 م) در روستایی به نام موللو از توابع قوبادلی نخجوان و در خانواده‌ای  فقیر به دنیا آمد. پدرش علی کیشی بخاطر فشار زندگی پسران خود را جهت خدمت به خانواده اشراف می‌فرستاد. در این بین نبی نیز به خانه فرد بداخلاق و ظالمی بنام کربلایی جعفر رفت و بدینگونه بود که از همان دوران کودکی با درد و رنج و تبعیض آشنا گشت و کینه‌ای ژرف از ظالمان به دل گرفت.  نبی پس از مدت زمان کوتاهی شروع به مخالفت و مقابله با کربلایی جعفر نمود و طولی نکشید که این مخالفت از حالت شخصی بیرون آمد و به مبارزه ای بر علیه تمامی خان‌ها و فئودالها مبدل گشت و چون در حمایت از مظلومان پیش می‌رفت، مردم روستاها و شهرها دسته دسته به وی پیوستند تا سرآغاز قیامی به رهبری نبی باشد. به دلیل شجاعت و شهامت نبی به وی لقب قوچاق داده شد. در زمان اندکی این قیام دامنه وسیع‌تری به خود گرفت و نام و آوازه قوچاق نبی به زبانها افتاد و مردم فقیر و مظلوم دل به قیام وی بستند و در حد توان به ایشان کمک نمودند. بدین ترتیب تعداد نفرات و نیروهای قوچاق نبی از صدها نفر گذشت و به یک ارتش مردمی مبدل گشت که از شمال قفقاز تا مرکز ایران گسترده شده بود و تعداد زیادی از خان‌ها در مقابل وی تسلیم می‌شدند یا پا به فرار می‌گذاشتند.  قوچاق نبی تاب دیدن فقر و تهیدستی مردم خود را نداشت و تمامی فتوحات و غنائم مبارزاتش را در بین اقشار مردم تقسیم می کرد. از باسوادان  و میرزاهایی که جهت علم و سواد آموزی برای مردم فقیر داوطلب می‌شدند استقبال کرده و برای آنها حقوق و پاداش تعیین کرده بود تا آینده جامعه خود را به نور علم روشن ببیند. تزار روس از سویی و حکومت قاجار از سوی دیگر سعی در مقابله با پیشرفت حرکت قوچاق نبی داشتند ولی باز هم مردم مناطق مختلف با تمایل پیوستن به قیام نبی در حمایت از او برمی خواستند و دامنه اعتراضات روز به روز شعله‌ورتر می‌شد.

حرکتهای اعتراضی در مناطق گنجه، قره‌باغ، نخجوان، تبریز، ارومیه، سلطانیه، قزوین و شهرهای دیگر آذربایجان به پشتوانه قیام قوچاق نبی عمق می‌یافت که در نهایت این مبارزات، تاثیر مستقیمی در انقلاب 1905 روسیه و 1906 مشروطیت در ایران و 1908 ترکیه داشت.

قوچاق نبی پس از بررسی تاثیر خود در روسیه ، ایران و ترکیه بر نوع مبارزاتش تجدیدنظر کرده و از حالت پارتیزانی خارج و با رویکرد اصولی و روشنفکرانه به ادامه نبرد پرداخت که دشمن ظاهرا مجال دست یافتن به هدف والای انسانی را به وی نداده و در راه برگشت از سفر زیارتی کربلا در تاریخ 25 اسفند 1275(18 مارس 1896) در شهر ارومیه توسط مزدور تزار دست به ترور ایشان زد. با ترور قوچاق نبی، تزار چنان می‌اندیشیدند که می‌توانند قیام وی را سرکوب نمایند ولی نزدیکان و دوستان ایشان برای انتقام خون فرمانده خود به شدت حملات خود علیه دژهای ارتش روسیه افزودند و با کسب فتوحات بسیار بالاخره قاتل نبی را یافته و تحویل همسر ایشان، هاجر خانم(قاچاق هجر) دادند که به نتیجه اعمالش رسید و نیز توانستند طرح ترور در کاخ حکومتی گنجه را نیز افشا و تزار روس را به خاک و خون بکشند.

" قاچاق هجر" همواره به عنوان همسری فداکار و همرزمی شجاع در کنار قوچاق نبی مبارزه کرد و پس از ترور نبی نیز به عنوان یک مبارز در جبهه های حق طلبانه به ادامه قیام پرداخت تا نام خود را در ردیف زنان غیور و فهیم آذربایجان جای داد...

 

/ 1 نظر / 16 بازدید
میر محمد حسین زاده تولون

با سلام خدمت مدير محترم وبلاگ وبتون زيباست و ما شمارو دعوت ميکنيم تا از وبمون بازديد کنيد افتخارات وب ما : 1- بهترين وبلاگ 1390 از نظرکاربران در نمايشگاه تهران 2- قرارگرفتن در بين کامل ترين وبهاي ايران1391. 3- ثبت شده در وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامي 1391. 4- معرفي شده توسط سايت ويکي پديا 1392 5- ثبت شده در سايت پيوندها 1392 6- بهترين وبلاگ فارسي زبان 2013 7- برنده ي مسابقه ي بين المللي Deutsche Welle 2013 www.mohammadtolony.blogfa.com براي تبادل لينک آماده ايم ( مارو حتما لينک کنيد )